Melatonin Nedir? Hangi Durumlarda Ortaya Çıkar?

Melatonin Nedir? Hangi Durumlarda Ortaya Çıkar?

0 18

Melatonin Nedir? Hangi Durumlarda Ortaya Çıkar?

Beynimizde bulunmakta olan epifiz bezinden, genel olarak geceleri yani daha çok karanlık olduğunda salgılanan hormona melatonin hormonu adı verilir.

Bu hormon, vücut hücrelerinin yenilenmesini, vücut ısısı ve uyku ritminin düzenlenmesini ve bağışıklık sisteminin kuvvetlenmesini sağlamaktadır. Melatonin hormonunun daha pek çok biyolojik ve fizyolojik düzenlemelerde etkisi vardır. Sindirim sisteminde bulunan organlardan mide ve bağırsakların yanı sıra kemik iliği, retina, deri ve akyuvarlar tarafından da düşük düzeyde bu hormon üretilir. Genellikle karanlık bir odada uyunduğu zaman ve kişiden kişiye değişiklik gösterebilse de, 23:00 – 05:00 saatleri arasında salgılanmaktadır.

Melatonin bilinen en güçlü antioksidandır. Sahip olduğu bu özellik sayesinde vücudun tüm bölgelerine ulaşabilmektedir. Karanlıkta uyuyan kişinin uykusu esnasında yoğun miktarlarda salgılanan melatonin hormonu, insan metabolizmasının yaşamsal faaliyetlerini sürdürme mekanizmalarına destek olur.

Melatonin hormonunun uyku süresinden başka, kaliteli uyku üzerinde de etkisi bulunmaktadır. Bu sebeple 23:00 ve 05:00 saatleri arasında uyumayan ya da ışığa maruz kalarak uyuyan kişilerde melatonin salgılaması sınırlı olduğu için uyku bozuklukları oluşmaya başlar.

Melatonin hormonunun normal değerinden az olması, uykusuzluk başta olmak üzere pek çok farklı uyku bozukluklarına sebep olur. Bununla birlikte yorgunluk, halsizlik, kalpte çarpıntı, kaygı bozukluğu, depresif ruh hali, cinsel istekte azalma ve cinsel işlev bozuklukları gibi pek çok rahatsızlığa yol açabilir.

Melatonin seviyesinin azalmaması için, sigara ve alkol kullanımının tamamen bırakılması, kahve tüketiminin sınırlandırılması ve stresten kaçınılması gerekir. Ayrıca gece yarısından önce uyumak ve akşam yemeğinde aşırıya kaçmamak da melatonin üretimini artırmaktadır.

Geceleri yatakta telefonla zaman geçirmemek, gece lambası kullanmamak ve tamamen ışık olmayan karanlık bir ortamda yatmak da melatonin hormonunun üretimini desteklemektedir.

Melatonin Hapı

İnsanlarda melatonin eksikliği bulunduğu durumlarda ve doğal yollarla bu hormonun üretiminin artırılamadığı durumlarda melatonin hapı devreye girer. İçerisinde melatonin bulunan ilaçlar melatonin hapı olarak bilinir. Dışarıdan destek olarak alınan melatonin, oral yolla hap olarak yutulabildiği gibi, cildin üzerine jel ya da krem şeklinde sürülerek de alınabilir.

Daha farklı durumlarda ise bir uzmanın tavsiyesi ve gözetimi altında vücuda enjekte edilerek de alınabilir. Melatonin hapı veya bahsi geçen diğer şekillerle vücuduna melatonin alan kişilerin ilk 4-5 saat süresince araç ya da makine kullanmamaları tavsiye edilir.

Melatonin hapı, vücutta yeterli miktarda melatonin hormonu salgılanması olmadığı durumlarda takviye olarak alınmaktadır. Uyku bozukluklarının giderilmesi için kullanılan bir haptır. Kişi, olması gerekenden az miktarda melatonin hormonu salgılıyorsa, oral yolla hap olarak yutabilir ya da dil altı hapı olarak da melatonin hapını alabilir.
Rahatsız edici derecede uykusuzluk, kulaklarda çınlama ve Alzheimer gibi uyku kaynaklı da olabilen sorunlarda çözüm olması amacıyla kişilere melatonin hapı verilebilir.

Melatonin vücut için oldukça önem taşıyan bir hormondur. Uyku düzenini sağlamasının yanı sıra, vücut ısısı, bağışıklık sisteminin güçlü kalması, kan basıncının düzenlemesi gibi bir çok rolü vardır. Bu sebeple melatonin salgılanmasını olumsuz etkileyecek durumlardan kaçınılması gerekmektedir.

Örneğin aşırı sigara, alkol ve kahve tüketiminin azaltılması, stresten uzak durulması faydalı olabilir. Gece yarısından önce uykuya dalmak ve uyku için karanlık ortamları tercih etmek de melatonin hormonunun salgılanmasında olumlu etki sağlayabilmektedir. Bunların yetmediği durumlarda ise melatonin hapı takviye ve destek amaçlı olarak kullanılabilmektedir.

Melatonin Nedir?

Melatonin, beynimizin merkezinde yer alan epifiz (pineal) bezi tarafından, etrafın karanlık ya da aydınlık olmasıyla alakalı alınan bilgilerin işlenmesiyle, günün sadece karanlık olan saatlerinde salgılanan bir hormondur. Melatonin epifiz bezi dışında kemik iliği, bağırsak, retina ve çeşitli kan hücrelerinde de az miktarlarda üretilen ve vücudun doğal ritmiyle uyumlu bir şekilde çalışan nörokimyasal bir maddedir.

Melatonin, genel olarak gece döngüsünü ya da farklı bir deyişle uyku uyanıklık döngüsünü düzenlemeye yarar.

Melatonin hormonu genel olarak uyku sırasında artış gösterdiği için uyku hormonu olarak da adlandırılabilmektedir. Melatonin hormonunun uyku kalitesine sağladığı katkılar dışında bağışıklık sistemi, vücut ısısının düzenlenmesi, kan basıncı ve kortizol seviyesinin düzenlenmesinde de katkısı bulunabilir.
Melatonin hormonunun vücut fonksiyonlarına katkı sağladığı birçok alan vardır.

Bunlar alttaki şeklide sıralanabilir :

Melatonin daha iyi bir uyku için en büyük yardımcıdır. Hem çocuklarda hem de yetişkinlerde uyku süresini ve kalitesini artırdığı, uykuya dalma süresini kısalttığı yapılan araştırmalarda kanıtlanmıştır. Ayrıca gün içerisinde uykulu halin azalmasında da etkilidir.

Melatonin, vücudun günlük ritmi ile uyumlu çalışması sayesinde son dönemlerde daha sık karşılaşılan ve her 10 kişiden 1’nde ortaya çıkan mevsimsel depresyonun daha rahat atlatılmasına yardımcı olabilmektedir.
Büyüme ve gelişimi uyarıcı bir etkisi olan büyüme hormonu, kas kütlesi ve kuvveti açısından önemli bir hormondur.

Çeşitli çalışmaların ortaya koyduğu sonuçlara göre, melatonin seviyesinin artması ile büyüme hormonu seviyesi de artmıştır.

Melatonin aynı zamanda oldukça kuvvetli bir antioksidandır. Bu özelliği ile göz yapılarında oluşabilecek hasarları önleyerek görme sağlığına olumlu katkılarda bulunur.

Melatonin hormonunun, mide asit sentezini önleyici özellik göstermesine bağlı olarak, mide asidinin ve mide içeriğinin tekrar yemek borusuna kaçarak yukarılara doğru ilerlemesiyle gerçekleşen reflü hastalığının belirtilerini azaltıcı etkileri de olabilmektedir.

Melatonin Hormonu

Daha çok geceleri salgılanması sebebiyle uyku hormonu olarak da anılan melatonin hormonu, en çok beynin merkez kısımlarımda yer alan epifiz bezi aracılığıyla salgılanan bir hormondur.

Epifiz bezinin dışında az miktarlarda kemik ilikleri, bağırsaklar, retina ve çeşitli kan hücrelerinde de üretilmektedir. Vücudun işleyişi bakımından oldukça önemli bir hormondur. Bağışıklık sisteminin güçlü kalmasında, uyku uyanıklık süreçlerinin düzenlenmesinde, metabolizmanın düzenli bir şekilde işlemesinde ve vücut ısısının ayarlanması gibi birçok işlevde önemli yere sahiptir.
Vücutta sentezlenmiş olan melatonin hormonu depolama olmadan direkt kan dolaşımına katılır, karaciğer tarafından metabolize edilir ve daha sonra idrar yoluyla vücut dışına atılır.

Kan dolaşımına salınmış olan melatonin hormonunun seviyesinin en yüksek olduğu saatler gece 02:00 ile 04:00 arasıdır. Melatonin seviyesi erkeklere oranla kadınlarda daha yüksektir. Kadınlarda melatonin seviyesinin en yüksek olduğu dönem gebeliktir. Anne rahmindeki bebekler plasenta vasıtasıyla melatonin hormonunu anne kanından alabilir. Böylece bebek, doğduktan sonra gece ve gündüz kavramlarına dair farkındalık geliştirmiş olur. Bebeklerde melatonin hormonu salgısı doğumdan sonra üçüncü ayda kendiliğinden başlar.

İleri yaşlarda ise melatonin hormonunun seviyesi genç bireylere oranla yaklaşık olarak %20 azalmış görülür. Bu duruma sebep olarak epifiz bezinde kalsifikasyon veya görme ile ilgili sıkıntılar sebebiyle ışık algılanmasındaki bozukluklar gösterilebilmektedir.

Bunun yanı sıra sigara kullanımı ve düzenli ve aşırı alkol alımı da melatonin hormonu üretiminde düşüklüğe sebep olabilir.
Bazı doğal yollar ile melatonin hormonunun seviyesi artırılabilir. Uyumadan birkaç saat önce telefon, tablet ve televizyondan kaçınmak, gündüzleri güneş ışığından en üst düzeyde faydalanmak ve stresi kontrol altına alabilmek yardımcı olabilecektir.

İlgili Haber:

Tüberküloz Nedir? Belirtileri Nelerdir?

https://tr.m.wikipedia.org/wiki/Melatonin

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.